Lokalne vesti - Ponedeljak 19.01.2026 - 09:22
Evropska nedelja prevencije raka grlića materice obeležava se svake godine u januaru od 19. do 25. januara (obično treća nedelja), sa ciljem podizanja svesti o važnosti HPV vakcinacije, skrininga (Papa test, HPV test) i redovnih ginekoloških pregleda, jer je ova vrsta raka prevazilazeća i može se sprečiti, a obeležavanje podrazumeva edukativne kampanje, besplatne preglede i informisanje o rizicima (pušenje, nezaštićeni seksualni odnosi, oslabljen imunitet).
Foto: Promo
Cilj ove nedelje je da se unapredi informisanost i svest građana o značaju prevencije. Osnovna poruka je da je rak grlića materice maligna bolest koja se može sprečiti.
Rak grlića materice je prepoznat kao ozbiljan javnozdravstveni izazov svuda u svetu. Prema podacima Registra za rak Instituta za javno zdravlje Srbije „Dr Milan Jovanović Batut”, u proseku se u Srbiji svake godine registruje 1133 novoobolele žene, a život izgubi 440 žena. Rak grlića materice se češće javlja nakon 35. godine života. Najveći broj obolelih registruje se kod žena uzrasta od 55 do 59 godina. Rizik od smrtnog ishoda raste posle 50. godine, a najveći je kod žena starijih od 70 godina. Ohrabruje podatak da je u poslednjoj deceniji zabeležen pad mortaliteta od preko 12%, kao rezultat preventivnih mera, unapređene dijagnostike i
pravovremenog lečenja.
U Srbiji se od juna 2022. godine sprovodi besplatna preporučena vakcinacija devetovalentnom HPV vakcinom za decu i mlade uzrasta od 9 do 19 godina, a od aprila 2024. godine i za studente uzrasta od 19 do 26 godina u Beogradu, Novom Sadu, Nišu i Kragujevcu.
Organizovani skrining raka grlića materice u Srbiji se sprovodi od 2012. godine i podrazumeva redovne ginekološke preglede sa PAP testom za žene uzrasta od 25 do 64 godine. Pored toga, sve veću ulogu ima i HPV testiranje, kao osetljivija metoda ranog otkrivanja infekcije.
Ključne poruke i aktivnosti:
Prevencija je moguća: Rak grlića materice se može sprečiti.
Vakcinacija: Zaštita HPV vakcinom.
Skrining: Redovni Papa testovi i HPV testovi za rano otkrivanje.
Edukacija: Informisanje žena o rizicima i načinima zaštite.
Cilj: Smanjenje obolevanja i smrtnosti od raka grlića materice.
Ko je ugrožen:
Pušači.
Osobe sa slabim imunitetom (npr. HIV).
Osobe koje rano stupaju u seksualne odnose.
Osobe sa mnogo seksualnih partnera.
Osobe sa prekomernom težinom.
ZZJZ Vranje
Centar za promociju zdravlja
Dr sci med Prim Eržika Antić
OK Radio
Vrati se na kategoriju Lokalne vesti
