Najstariji u Srbiji: STO GODINA Doma učenika u Vranju

U fokusu - Četvrtak 25.10.2018 - 08:53

Dom učenika srednjih škola u Vranju proslavlja značajan jubilej, sto godina postojanja i rada, kao najstarija ustanova ovog tipa u Srbiji.

Veliki jubilej Doma učenika u Vranju FOTO: D. Ristič/OK Radio Veliki jubilej Doma učenika u Vranju FOTO: D. Ristič/OK Radio
Dom je formiran poslednjih dana Prvog svetskog rata kao Amerikanski dom za srpsku ratnu siročad, na inicijativu Jelene Lozanić i njenog supruga, Amerikanca Džona Frotingama
 
Zvanični naziv Doma bio je „Amerikanski vaspitni dom za srpsku ratnu siročad“, pod pokroviteljstvom Kraljice Marije Karađorđević.
 
U to vreme u Vranju je radila i narodna kuhinja koja je bila smeštena u kući Trajka Stamenkovića-Torovelca
 
Ove dve ustanove su odigrale značajnu ulogu u zbrinjavanju dece bez roditeljskog staranja kao i one čiji su roditelji bili slabog ekonomskog stanja, te možemo reći da su preteča današnjeg Doma učenika srednjih škola.
 
Prvi pitomci primljeni su u Dom 25. oktobra 1918. godine, koji je bio smešten u kući Janče Stajića u današnjoj ulici Sime Pogačarevića broj 15, odmah pored „Uzunovog sokačeta“. 
 
Danas se ovaj datum svake godine svečano obeležava kao Dan Doma.
 
Džon Frotingam u Srbiji je zapamćen kao veliki dobrotvor koji je svoju misiju započeo je tokom Velikog rata, a nastavio po oslobođenju zemlje
 
Za svoj humanitarni i dobrotvorni rad, Frotingam i Jelena Lozanić su dobili značajna priznanja i odlikovanja: Džon Frotingam - Karađorđevu zvezdu sa mačevima i Orden belog orla sa mačevima; Jelena Lozanić Frotingam - Orden belog orla sa mačevima i Orden Svetog Save
 
Pored Frotingamovih, za Dom u Vranju mnogo su učinile i Amerikanka Helen King i Vida Matheson, poreklom iz Škotske, kao i vranjski advokat Janča Stajić, koji je dao na besplatnu upotrebu zgradu za smeštaj dece
 
Stigavši u Vranje 1918. godine Helen King i Vida Matheson preuzimaju upravu nad Domom za ratnu siročad i u teškim posleratnim prilikama organizuju smeštaj dece, ishranu, nabavku odeće i obuće
 
Zabeleženo je da su ulogu roditelja i vaspitača vršile sa velikom odgovornošću i sa mnogo pažnje i ljubavi prema deci. 
 
Juna 1919. godine zbog većeg priliva dece, Dom se seli u tri zgrade u svojini Riste Stajića, koje su se nalazile na mestu današnjeg hiruškog paviljona. 
 
Ubrzo nakon ovoga i ove zgrade postaju tesne, te se 1924. godine zidaju dva nova spratna objekta u obliku ćiriličnog slova G, čiju izgradnju finansira Rista Stajić
 
Tokom kasnijih godina, Dom je menjao svoju lokaciju i naziv ali je nastavljao da traje i razvija svoju tradiciju
 
Od 1981. godine, Dom počinje sa radom na novoj adresi, gde se i danas nalazi, u ulici Moše Pijade, pod nazivom „Dom učenika Sima Pogačarević“, a 1993. godine, Odlukom Ministarstva prosvete, dobija naziv „Dom učenika srednjih škola Vranje“.
 
Danas, ova ustanova svojim korisnicima nudi sve najsavremenije uslove za smeštaj i učenje.
 
Kapacitet Doma je ukupno 300 mesta, od čega je 170 rezervisano za učenike srednjih škola, a 130 je za studente, dok je deo smeštajnih kapaciteta rezervisan za pripadnike osetljivih društvenih grupa.
 
Dom učenika u Vranju raspolaže sa trokrevetnim sobama i apartmanima, kuhinjom i sopstvenom pekarom, kao i drugim savremenim sadržajima neophodnim mladim ljudima kao što su TV sale, kompjuterski kabinet, biblioteka, teretana i fiskulturna sala.
 
Nakon što je prethodnih godina, uz podršku ministarstva, temeljno renoviran paviljonski deo zajedno sa krovom, prošle godine je osavremenjena kuhinja.
 
Prošle godine je dobijena i Zelena zastava za implementaciju ekoloških programa, čime je ova ustanova postala prvi Eko Dom učenika u Srbiji.  
 
Veliki jubilej Doma učenika u Vranju, biće obeležen i objavljivanjem monografije o proteklih 100 godina ove značajne gradske ustanove.
 

Foto Galerija

Dom učenika Vranje

OK Radio

Vrati se na kategoriju U fokusu

Komentari

Vulgarni, uvredljivi i komentari u kojima se podstiče diskriminacija, mržnja ili nasilje, neće biti objavljeni. Mišljenja izneta u komentarima su privatna mišljenja autora komentara i ne predstavljaju stavove redakcije OK Radija.

Ostavite komentar:

Ime:
Email:
Komentar: