U fokusu - Petak 19.09.2025 - 09:46
Ikona Bogorodice Brzopomoćnice koja se nalazi u Manastiru Svetog Nikole u Vranju stara je oko 200 godina, a u ovu svetinju je stigla iz ruske crkve u Nemačkoj pre desetak godina. Od tada, prema priči sveštenstva, njene čudotvorne moći pomogle su mnogima koji su se pomolili pred njom i zatražili pomoć.
Foto: Ok Radio,Goran Mitić
Starost ikone je oko 200 godina, a po blagoslovu Episkopa vranjskog Pahomija uveden je Akatist svake srede, koji je izuzetno posećen vernicima. Po predanju monaštva grčkog manastira Dohijara na Svetoj Gori, ispred stare manastirske trpezarije na zidu je bila živopisana jedna veoma stara Bogorodičina ikona. Pred ovom ikonom, bio je prolaz kojim su oci odlazili u trpezariju.
Jedne noći 1664. godine, trpezarac po imenu Nil je, prolazeći po običaju ispred ikone sa upaljenim svećama, čuo reči: “Više ne prolazi ovuda sa svećama i ne čadi mi ikonu.” On nije pridao velikog značaja ovom događaju i nastavio je po svom običaju da prolazi istim prolazom sa upaljenim svećama. Nekoliko dana kasnije je ponovo čuo isti glas i nakon toga oslepeo.
Ubrzo posle toga, monah Nil se klečeći preko puta svete ikone, molio neprekidno danima i noćima. Nakon nekolko dana javio mu se ponovo glas: “Uslišena je tvoja molitva i neka ti bude oprošteno i neka progledaš kao ranije. Objavi ostalim ocima, podvižnicima i bratiji da sam ja Majka Boga Logosa i od Boga pokrov ovom svetom manastiru Arhangela i pomoć i moćna zaštitnica, koja o njemu promišlja kao branioc i upravitelj.
I neka me od sada monasi prizivaju za svaku svoju potrebu, a ja ću brzo uslišiti molitvu njihovu i svih pravoslavnih hrišćana koji mi sa pobožnošću pribegavaju, jer se zovem Brzopomoćnica.” Nakon toga Nil je ponovo progledao.
Od tada više niko nije tuda prolazio prema trpezariji, nego je mesto oko svete ikone sa velikim poštovanjem i dostojanstvom ograđeno. Pošto se se odatle pruža pogled prema zapadu, a prostora nije bilo mnogo, sa desne strane čudotvorne ikone podignut je sveti hram , na čijem su živopisanju radili najbolji umetnici, posvećen Presvetoj Bogorodici, čudotvornoj Brzopomoćnici. Svake večeri i svakog jutra služi se molbeni kanon pred ovom svetom ikonom na Svetoj Gori.
Ikona Bogorodica Brzopomoćnica, koja je u manastiru Svetog Nikole u Vranju od 2016. godine, mnogo je pomogla ljudima koji su zamolili za pomoć, kažu u ovoj svetinji.
Manastir Svetog Nikole u Vranju sazidan je između 1322. i 1331. godine, u vreme kralja Stefana Dečanskog, koji je crkvu i manastir darivao knezu Baldovinu a uz to i sva prava koja je crkva tada imala i svu njenu imovinu.
Na molbu vlastelina Maljušata, sina kneza Baldovina, kralj Dušan - budući car Dušan Silni, priložio je crkvu Svetog Nikole, Donje Vranje, Sobinu, Dubnicu, Katun i Psoderce manastiru Hilandaru. Povelja kojom se ovo darivanje potvrđuje napisana je u periodu 1343.-1345. godine i predstavlja prvi pisani trag o crkvi Svetog Nikole, kao metohu manastira Hilandara.
Vranje je u srednjovekovnoj Srbiji bilo ne samo duhovno već i ekonomski povezano sa manastirom Hilandarom, središtem srpskog duhovnog života. Posle Maričke bitke 1371.godine i Kosovskog boja 1389. godine, monasima Hilandara bio je otežan dolazak i život na ovom mestu kao i prevoženje robe iz ovih krajeva na Svetu Goru. To je i bio razlog što su početkom XV veka potpuno napustili manastir Svetog Nikole u Vranju.
Nakon odlaska monaha i vlastele, usled napada Turaka početkom XV veka, ne postoje više nikakvi podaci o životu manastira. Sve do XIX veka, crkva je bila u ruševinama. Pisani tragovi i podaci o manastiru ponovo se pojavljuju 1894. godine i pored ostalog, govore i o prvoj većoj obnovi crkve, koja je počela za vreme vladavine Obrenovića a završena u vreme dinastije Karađorđevića, 1905. godine.
Hram je podignut dobrovoljnim prilozima, a staranjem naročitog Odbora. Uz crkvu, koja u to vreme nije imala kupolu, sagrađen je konak, koji je zapravo bio jedna manja kuća za sveštenika. U tom periodu, pa sve do Drugog svetskog rata, manastir nije bio aktivan, osim što su se održavala redovna bogosluženja u crkvi.
Po završetku Drugog svetskog rata, u kome je uništena sva dokumentacija o istoriji manastira, ova svetinja doživela je istu sudbinu kao i većina ostalih u Srbiji. Zna se da su se bogosluženja obavljala samo nedeljom i na hramovnu slavu, Prenos moštiju Svetog Nikolaja, 22. maja.
Tako je bilo više decenija, negde do kraja devedesetih godina XX veka, kada je od strane episkopa vranjskog Pahomija pokrenuta još jedna obnova ove svetinje, kojom je obuhvaćen ceo manastirski kompleks.
Najpre je obnovljena crkva, na kojoj je podignuta kupola po ugledu na glavnu hilandarsku crkvu Vavedenja Presvete Bogorodice. Nakon toga, 2002. godine počela je gradnja Pirga, takođe po ugledu na Pirg Svetog Save iz manastira Hilandara. Šest godina kasnije, 2018. završena je gostoprimnica, sa pratećim sadržajima. Istovremeno, obnovljen je i proširen manastirski konak a kupljeno je i zemljište, tako da manastir danas u svom posedu ima oko 4 hektara.
Podignuta je i spomen kapela, posvećena sećanju na nevine srpske žrtve bugarskog terora u Vranju i okolini, u periodu od 1915. do 1918. godine. Njenu gradnju započeo je mitropolit skopski Josif 1934. godine. Ikonostas ima 31 ikonu i rađen je početkom 20. veka a oslikao ga je T. I. Budžorski. Ikone su dar ondašnjih imućnih vranjanskih porodica, o čemu svedoče natpisi na njima. Slikane su u periodu od 1901. do 1905. godine, kada je crkva osvećena od strane episkopa niškog Nikanora, 27. avgusta 1906. godine.
Ovaj medijski sadržaj sufinansiran je sredstvima iz budžeta grada Vranja. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu, nužno ne odražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.
Ok Radio
Vrati se na kategoriju U fokusu
